دایره خبر؛سرویس نمایشگاها - از هفدهم اکتبر، پاریس برای پنج روز به یکی از مهم‌ترین محل‌های ملاقات فعالان صنعت غذا در جهان تبدیل می‌شود؛ جایی که هزاران شرکت، تولیدکننده، برند، استارتاپ، خریدار و متخصص گرد هم می‌آیند تا محصولات تازه، فناوری‌های نوین و ایده‌هایی را عرضه کنند که ممکن است در سال‌های آینده به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شوند. نمایشگاه بین‌المللی صنایع غذایی پاریس، موسوم به SIAL Paris 2026 از ۱۷ تا ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۵ تا ۲۹ مهر ۱۴۰۵، در مرکز نمایشگاهی پاریس نور ویلپنت برگزار خواهد شد.
این رویداد صرفاً ویترینی برای نمایش مواد غذایی نیست؛ بلکه فرصتی برای بررسی تغییراتی است که از کارخانه و زنجیره تأمین تا فروشگاه، رستوران و سفره خانوار امتداد پیدا می‌کنند. برگزارکنندگان برای دوره امسال، حضور حدود ۸ هزار غرفه‌دار و ۲۹۵ هزار متخصص از کشورهای مختلف را پیش‌بینی کرده‌اند؛ ارقامی که نشان می‌دهد این نمایشگاه چه جایگاهی در ارتباطات تجاری صنعت غذا دارد.
داستان نمایشگاه صنایع غذایی درپاریس به سال ۱۹۶۴ بازمی‌گردد؛ زمانی که این رویداد با هدف گردهم‌آوردن فعالان صنعت غذا شکل گرفت. در طول دهه‌های بعد، نمایشگاه از یک محل عرضه و معرفی محصولات به بستری بین‌المللی برای ارتباط میان تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان، خرده‌فروشان، واردکنندگان، متخصصان فناوری و سرمایه‌گذاران تبدیل شد.این نمایشگاه زیر نظر شرکت برگزارکننده کومکسپوزیوم و در چارچوب شبکه بین‌المللی سیال فعالیت میکند؛ شبکه‌ای که نمایشگاه‌های تخصصی صنایع غذایی را در بازارهای مختلف جهان برگزار میکند. مقیاس رویداد در دوره شصتمین سالگرد آن، یعنی سال ۲۰۲۴، به‌خوبی قابل مشاهده بود. بر اساس گزارش رسمی برگزارکننده، آن دوره میزبان ۷ هزار و ۵۰۰ غرفه‌دار از ۱۲۷ کشور و بیش از ۲۸۵ هزار متخصص بود. مساحت فضای نمایشگاهی از ۲۷۰ هزار مترمربع فراتر رفت و بیش از ۴۰۰ هزار محصول در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفت.همچنین ۷۸٫۵ درصد بازدیدکنندگان را متخصصان بین‌المللی تشکیل می‌دادند. این ترکیب نشان می‌دهد که SIAL تنها یک رویداد محلی برای بازار فرانسه نیست، بلکه بستری برای ارتباط تجاری میان شرکت‌هایی از مناطق مختلف جهان به شمار می‌رود.
۸ هزار غرفه‌دار و ۲۹۵ هزار متخصص؛ مقیاس دوره جدید
برای دوره ۲۰۲۶، برگزارکنندگان از افزایش مقیاس نمایشگاه خبر داده‌اند. پیش‌بینی رسمی شامل حدود ۸ هزار غرفه‌دار، ۲۹۵ هزار متخصص، بیش از ۴۰۰ هزار محصول و حدود ۲۸۰ هزار مترمربع فضای نمایشگاهی است.بر اساس اطلاعات منتشرشده از دوره گذشته، ۶۵۰ استارتاپ در نمایشگاه ۲۰۲۴ حضور داشتند. برای دوره ۲۰۲۶ نیز برنامه‌های ویژه‌ای برای شرکت‌های نوآور و استارتاپ‌های حوزه غذا در نظر گرفته شده است؛ شرکت‌هایی که ممکن است در زمینه تولید مواد اولیه، فناوری‌های غذایی، بسته‌بندی، کاهش ضایعات، تغذیه سلامت‌محور یا بهبود فرایندهای تولید فعالیت کنند.
یکی از شاخص‌های اعلام‌شده برای دوره ۲۰۲۴، میانگین حدود ۲۰۰ ارتباط تجاری برای هر غرفه‌دار بود. برگزارکننده همچنین گزارش کرده است که ۸۳ درصد خریداران در محل نمایشگاه یا پس از آن به معامله تجاری رسیده‌اند. این داده‌ها از اهمیت نمایشگاه به‌عنوان بستری برای ایجاد ارتباطات تجاری حکایت دارند؛ هرچند نباید آنها را تضمینی برای موفقیت تجاری تک‌تک شرکت‌کنندگان دانست.
آینده غذا چه شکلی خواهد بود؟
شاید مهم‌ترین بخش نمایشگاه برای ناظران و رسانه‌ها، محصولات تازه نباشد؛ بلکه تغییراتی باشد که این محصولات از آنها خبر می‌دهند.برنامه‌های اعلام‌شده برای نمایشگاه امسال موضوعاتی مانند نوآوری غذایی، سلامت و تغذیه، پایداری محیط زیستی، هوش مصنوعی، فناوری تولید، تغییر رفتار مصرف‌کنندگان و تحولات بازار خرده‌فروشی را در مرکز توجه قرار داده‌اند.در بخش نوآوری، توجه به غذاهای کارکردی و سلامت‌محور، تجربه‌های حسی تازه، محصولات کاربردی‌تر و ترکیب چند ویژگی در یک محصول افزایش یافته است. منظور از غذاهای کارکردی، محصولاتی است که علاوه بر تأمین نیازهای تغذیه‌ای معمول، با هدف ارائه ویژگی‌های تغذیه‌ای مشخص طراحی یا عرضه می‌شوند.
در اطلاعیه رسمی سپتامبر ۲۰۲۶، برگزارکنندگان اعلام کردند که در برنامه SIAL Innovation بیش از ۲ هزار و ۷۵۰ محصول ارائه شده و ۷۷۵ محصول برای انتخاب بررسی شده‌اند. این ارقام به گستردگی رقابت در حوزه نوآوری غذایی اشاره دارند و نشان می‌دهند شرکت‌ها برای جلب توجه بازار، تنها به طعم یا ظاهر محصول اکتفا نمی‌کنند.
در کنار این روند، استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل بازار، پیش‌بینی تقاضا، مدیریت زنجیره تأمین و بهینه‌سازی فرایندهای تولید نیز از محورهای برنامه‌های تخصصی نمایشگاه است. فناوری در اینجا صرفاً به ماشین‌آلات پیشرفته محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند بر تصمیم‌گیری درباره اینکه چه محصولی، با چه ویژگی‌هایی و برای کدام گروه از مصرف‌کنندگان تولید شود نیز اثر بگذارد.صنعت غذا با یک مسئله چندوجهی روبه‌روست: مصرف‌کننده محصولی می‌خواهد که از نظر قیمت قابل‌دسترس باشد، کیفیت مناسبی داشته باشد، آماده‌سازی آن آسان باشد و در عین حال با انتظاراتش درباره سلامت و محیط زیست سازگار بماند.این خواسته‌ها همیشه با یکدیگر هم‌راستا نیستند. تولید محصول سالم‌تر ممکن است به مواد اولیه یا فرایندهای پرهزینه‌تری نیاز داشته باشد؛ بسته‌بندی بهتر می‌تواند هزینه تولید را بالا ببرد و کاهش قیمت نیز گاهی شرکت را به بازنگری در ترکیب یا اندازه محصول وادار میکند.
در چنین شرایطی، تولیدکنندگان باید میان هزینه، کیفیت، نوآوری و قدرت خرید مشتری تعادل برقرار کنند. نمایشگاه‌هایی مانند SIAL فرصتی فراهم می‌کنند تا شرکت‌ها راهکارهای خود را عرضه کنند و خریداران و توزیع‌کنندگان، محصولات و تأمین‌کنندگان مختلف را با یکدیگر مقایسه کنند.توجه به برندهای اختصاصی فروشگاه‌ها، غذاهای آماده و محصولات متناسب با نیازهای خاص تغذیه‌ای نیز از روندهای قابل‌پیگیری در بازار است. اهمیت این روندها برای مصرف‌کننده نهایی در یک پرسش ساده خلاصه می‌شود: محصولی که امروز در نمایشگاه معرفی می‌شود، آیا می‌تواند فردا انتخاب‌های ما را در فروشگاه تغییر دهد؟
تجارت جهانی غذا؛ رقابت بر سر بازارهای تازه
صنعت غذا به‌شدت به شبکه‌ای از ارتباطات وابسته است که از کشاورز و تولیدکننده مواد اولیه آغاز می‌شود و به کارخانه، شرکت بسته‌بندی، حمل‌ونقل، واردکننده، توزیع‌کننده و فروشگاه می‌رسد. هر اختلال در این زنجیره می‌تواند بر هزینه، کیفیت یا دسترسی به محصول اثر بگذارد.از همین رو، نمایشگاه‌های بزرگ صنایع غذایی تنها محلی برای معرفی محصول نیستند؛ آنها به شرکت‌ها امکان می‌دهند درباره بازارهای تازه، قراردادهای تأمین، همکاری‌های صنعتی و فرصت‌های صادراتی مذاکره کنند.در دوره ۲۰۲۴، ایتالیا، فرانسه، اسپانیا، ترکیه و چین در میان پنج کشور پیشتاز از نظر تعداد غرفه‌داران قرار داشتند. حضور این کشورها نشان می‌دهد که رقابت در بازار جهانی غذا به کشورهای دارای صنایع غذایی بزرگ محدود نیست؛ بلکه کشورهایی با محصولات متمایز، ظرفیت صادراتی و شبکه‌های تجاری فعال نیز می‌توانند در چنین رویدادهایی جایگاه مهمی پیدا کنند.
با این حال، تعداد غرفه‌داران به‌تنهایی معیار کافی برای سنجش قدرت صادراتی یک کشور نیست. حجم تولید، کیفیت، استانداردهای بهداشتی، قیمت تمام‌شده، توان لجستیکی، دسترسی به بازار و امکان نقل‌وانتقال مالی نیز در موفقیت صادراتی نقش دارند.
سهم ایران از این بازار کجاست؟
برای ایران، بررسی و حضور در نمایشگاه‌هایی مانند نمایشگاه صنایع غذایی پاریس؛ می‌تواند فراتر از یک خبر خارجی باشد. کشوری که از نظر تنوع محصولات کشاورزی و غذایی، ذوق، قریحه، نوآوری، تنوع در طعم ها و مزه ها، انواع و اقسام غذاهای محلی، سنتی و رنگارنگ و بی اغراق مزه های جادویی بیداد میکند و در سایر محصولات غذایی و فراورده ها از خشکبار و پسته گرفته تا زعفران، خرما، میوه‌های خشک، شیرینی‌ها و محصولات فرآوری‌شده، ظرفیت‌هایی بی بدیل و کم نظیر برای حضور در بازارهای بین‌المللی دارد.اما داشتن محصولات شناخته‌شده به معنای دستیابی آسان به بازار جهانی نیست. باید در این حوزه سیاستگذاری های شفاف و هدفگذاریهای اصولی داشت. صادرکننده به غیر از راهنمایی ها، تسهیلات و سمت و سودهی های درست از سمت بخش خای متولی و بالا دستی، باید بتواند استانداردهای مقصد را رعایت کند، کیفیت محصول را در طول حمل‌ونقل حفظ کند، بسته‌بندی و برچسب‌گذاری متناسب داشته باشد و برای بازاریابی و توزیع در کشور مقصد برنامه‌ای روشن ارائه دهد. تا لحظه تنظیم این گزارش در دایره خبر، ما که نتوانستیم امار یا اخبار قابل استنادی دال بر حضور شرکت کنندگان ایرانی در این نمایشگاه که به نحوی میتوان از آن به عنوان بزرگترین فرصت تجاری جهان در حوزه صنایع غذایی نام برد، پیدا کنیم. امیدواریم روزی شاهد درخشش و بهره برداری و حضور فعالان این حوزه وسیع از صنعا از کش.رمان در بازار های بین المللی باشیم.
هرچند امار و ارقام مشارکت کنندگان و بازدید کنندگان در این نمایشگاه حیرت انگیز است اما به هر حال اهمیت SIAL Paris را نمی‌توان فقط با شمار غرفه‌ها، مساحت سالن‌ها یا تعداد بازدیدکنندگان سنجید. ارزش خبری این رویداد در روندهایی است که میتوان از میان محصولات، مذاکرات تجاری و برنامه‌های تخصصی آن استخراج کرد.
تغییر در شیوه تولید، افزایش توجه به سلامت، فشار هزینه‌ها، نگرانی‌های محیط‌زیستی و ورود فناوری‌های دیجیتال، همگی می‌توانند بر غذایی که مردم می‌خرند و می‌خورند اثر بگذارند. البته تبدیل هر نوآوری نمایشگاهی به محصولی فراگیر در بازار، به عوامل متعددی از جمله قیمت، مقررات، اعتماد مصرف‌کننده و توان تولید انبوه بستگی دارد.
نمایشگاه پاریس از این منظر فرصتی برای مشاهده بخشی از مسیر پیش‌روی صنعت غذاست؛ مسیری که در آن رقابت فقط بر سر تولید بیشتر نیست، بلکه بر سر شناخت بهتر مصرف‌کننده، کاهش هزینه‌ها، ایجاد ارزش افزوده و پاسخ‌گویی به نیازهای متغیر بازار نیز جریان دارد.
از هفدهم اکتبر، هزاران شرکت و متخصص در پاریس گرد هم می‌آیند؛ اما پرسش مهم برای بیرون از سالن‌های نمایشگاه همچنان باقی است: کدام‌یک از ایده‌های امروز، به بخشی از غذای فردای ما تبدیل خواهد شد؟
