از ورود پرقدرت برندهای چینی تا تلاش اروپا برای ساخت خودروهای برقی ارزان
دایره خبر؛ سرویس نمایشگاه ها - نودویکمین دوره نمایشگاه بین‌المللی خودرو پاریس، از ۱۲ تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۰ تا ۲۶ مهر ۱۴۰۵، در مجموعه نمایشگاهی پورت دو ورسای پاریس در حال برگزاری است. روز نخست به خبرنگاران اختصاص داشت و بازدید عمومی از ۱۳ اکتبر آغاز شده است. این رویداد باسابقه، از سال ۱۸۹۸ تاکنون یکی از ویترین‌های مهم صنعت خودرو در جهان بوده است.
در دوره امسال، بیش از ۱۰۰ غرفه‌دار و بیش از ۶۰ خودروساز در فضایی شامل سالن‌های نمایشگاهی و محوطه‌های روباز حضور دارند. حضور بی‌سابقه برندهای چینی، رقابت بر سر خودروهای برقی و تلاش خودروسازان اروپایی برای عرضه محصولات اقتصادی‌تر، از مهم‌ترین محورهای این دوره است.
نمایشگاه پاریس امسال را می‌توان تصویری از رقابتی دانست که آینده بازار خودرو، اشتغال صنعتی و انتخاب مصرف‌کنندگان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تاریخ نمایشگاه خودرو پاریس به سال ۱۸۹۸ بازمی‌گردد؛ زمانی که نمایشگاهی بین‌المللی در باغ تویلری پاریس برگزار شد تا وسیله‌ای نوظهور به نام خودرو به مخاطبان معرفی شود. در آن روزگار، خودرو هنوز محصولی فراگیر نبود و تولید آن با محدودیت‌های فنی، هزینه بالا و تردیدهای فراوان روبه‌رو بود. بیش از یک قرن بعد، خودرو به یکی از مهم‌ترین محصولات صنعتی جهان تبدیل شده است؛ صنعتی که با هزاران شرکت تولیدکننده قطعات، کارخانه‌های بزرگ، شبکه‌های فروش و خدمات، مراکز پژوهشی و میلیون‌ها شغل ارتباط دارد. نمایشگاه پاریس نیز در این مسیر، از محلی برای معرفی خودروهای ابتدایی به صحنه‌ای برای نمایش توان صنعتی، فناوری و رقابت برندهای جهانی تبدیل شده است.دوره سال ۲۰۲۴، نودمین دوره این نمایشگاه بود و رویداد امسال به‌عنوان نودویکمین دوره برگزار می‌شود. این تفاوت مهم است؛ زیرا سابقه تاریخی نمایشگاه از ۱۸۹۸ آغاز شده، اما تعداد دوره‌های برگزارشده با تعداد سال‌های سپری‌شده یکسان نیست.
در طول این تاریخ، نمایشگاه پاریس شاهد دگرگونی‌های بزرگی بوده است: از موتورهای ابتدایی و خودروهای کلاسیک تا سامانه‌های ایمنی، خودروهای هوشمند، فناوری‌های دیجیتال و مدل‌های برقی. به همین دلیل، تاریخچه این رویداد تنها تاریخچه یک نمایشگاه نیست؛ بخشی از تاریخ تحول حمل‌ونقل و صنعت مدرن نیز به شمار می‌رود.
نمایشگاه امسال کجا و با چه ابعادی برگزار می‌شود؟
محل برگزاری نمایشگاه، مجموعه نمایشگاهی «پاریس اکسپو پورت دو ورسای» در منطقه پانزدهم پاریس است. این مجموعه از مراکز مهم نمایشگاهی فرانسه محسوب می‌شود و برای میزبانی رویدادهای بزرگ تجاری و عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بر اساس اطلاعات رسمی برگزارکنندگان، نمایشگاه خودرو پاریس ۲۰۲۶ بیش از ۱۰۰ غرفه‌دار و بیش از ۶۰ خودروساز را گرد هم آورده است. فضای سرپوشیده نمایشگاه حدود ۷۰ هزار مترمربع و فضای روباز آن حدود ۱۵ هزار مترمربع اعلام شده؛ بنابراین مجموع فضای اختصاص‌یافته به نمایشگاه به حدود ۸۵ هزار مترمربع می‌رسد.محور کلی دوره امسال، نمایش خودروها و فناوری‌هایی است که آینده جابه‌جایی را شکل می‌دهند؛ از خودروهای تازه و نمونه‌های مفهومی تا راهکارهای مرتبط با گذار انرژی و تجربه‌های تعاملی برای بازدیدکنندگان.
نیم‌میلیون بازدیدکننده در دوره گذشته
برای درک جایگاه نمایشگاه پاریس، آمار دوره پیشین اهمیت زیادی دارد. بر اساس گزارش رسمی برگزارکننده، نودمین دوره نمایشگاه در سال ۲۰۲۴ توانست در شش روز پذیرش عمومی، ۵۰۸ هزار و ۷ نفر را جذب کند.در آن دوره، ۱۵۸ غرفه‌دار و شریک تجاری و ۴۸ خودروساز در پنج سالن نمایشگاهی حضور داشتند. همچنین بیش از چهار هزار خبرنگار برای پوشش رویداد ثبت‌نام کرده بودند که حدود یک‌چهارم آن‌ها از خارج فرانسه آمده بودند. این ارقام نشان می‌دهند که نمایشگاه پاریس تنها یک گردهمایی تخصصی برای مدیران صنعت نیست؛ رویدادی عمومی نیز هست که علاقه‌مندان، خانواده‌ها، خریداران احتمالی، خبرنگاران و فعالان حرفه‌ای را به خود جذب می‌کند.بر اساس مطالعه مؤسسه پژوهشی ایپسوس که در ارتباط با دوره ۲۰۲۴ منتشر شد، ۸۱ درصد فرانسوی‌های بررسی‌شده گفته بودند از نظر عاطفی با خودروی خود ارتباط دارند و آن را همراهی در مراحل مختلف زندگی می‌دانند. این یافته، در کنار آمار بازدیدکنندگان، نشان می‌دهد خودرو در جامعه فرانسه فقط کالایی فنی نیست؛ بخشی از سبک زندگی، خاطره شخصی و هویت اجتماعی نیز به شمار می‌رود. بااین‌حال، آمار دوره ۲۰۲۴ را نباید به دوره جاری تعمیم داد. نمایشگاه امسال هنوز در جریان است و رقم نهایی بازدیدکنندگان آن باید پس از پایان رویداد از سوی برگزارکننده اعلام شود.
حضور پررنگ چین؛ نشانه‌ای از تغییر موازنه صنعت خودرو
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نمایشگاه امسال، حضور ۲۰ برند چینی است؛ رقمی که بر اساس گزارش رویترز در ۹ اکتبر، دو برابر تعداد برندهای چینی حاضر در دوره ۲۰۲۴ است. در میان نام‌های حاضر، شرکت‌هایی مانند بی‌وای‌دی (BYD) و چری (Chery) در کنار برندهایی چون آیتو (Aito) و آواتر (Avatr) دیده می‌شوند. گسترش حضور این شرکت‌ها نشان می‌دهد خودروسازان چینی به‌دنبال معرفی محصولات خود به مخاطبان اروپایی و افزایش سهمشان در بازارهای خارجی‌اند.
این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که خودروسازان اروپایی با مجموعه‌ای از فشارها مواجه‌اند: هزینه بالای توسعه خودروهای برقی، رقابت قیمتی، تغییر مقررات زیست‌محیطی و نیاز به سرمایه‌گذاری در فناوری‌های تازه. طبق گزارش رویترز، سهم برندهای چینی از بازار خودروی اروپا در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ به ۱۰٫۷ درصد رسیده بود؛ در حالی که این سهم در مدت مشابه سال قبل ۵٫۷ درصد اعلام شده بود. این ارقام مربوط به بازار اروپا هستند، نه کل بازار خودرو جهان.
افزایش سهم برندهای چینی را نمی‌توان تنها نتیجه ارزان‌تر بودن محصولات دانست. سرعت توسعه مدل‌های جدید، تنوع خودروهای برقی و هیبریدی، توان تولید باتری، امکانات دیجیتال و شکل‌گیری شبکه‌های فروش و خدمات پس از فروش نیز در رقابت نقش دارند.برای خودروسازان اروپایی، این روند یک پرسش اساسی ایجاد کرده است: چگونه می‌توان خودروهایی تولید کرد که هم از نظر فناوری رقابتی باشند، هم قیمت قابل‌قبولی داشته باشند و هم جایگاه برندهای قدیمی را در بازار حفظ کنند؟
یکی از محورهای مهم نمایشگاه امسال، تلاش برای عرضه خودروهای برقی اقتصادی‌تر است. در سال‌های اخیر، خودروهای برقی به دلیل قیمت خرید، هزینه باتری و نیاز به زیرساخت شارژ، برای بخشی از مصرف‌کنندگان همچنان گزینه‌ای پرهزینه بوده‌اند.اکنون خودروسازان اروپایی تلاش می‌کنند با معرفی مدل‌های کوچک‌تر و ارزان‌تر، فاصله میان فناوری پیشرفته و توان خرید مصرف‌کنندگان را کاهش دهند. در مقابل، شرکت‌های چینی نیز با عرضه محصولات متنوع و توسعه سریع فناوری باتری و سامانه‌های برقی، فشار رقابتی را افزایش داده‌اند.در نمایشگاه پاریس، گروه خودروسازی استلانتیس از جمله بازیگرانی است که بر خودروهای برقی کوچک‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر تأکید کرده است.
هدف از چنین رویکردی فقط رقابت با برندهای خارجی نیست؛ خودروسازان اروپایی باید نشان دهند که گذار به خودروهای برقی می‌تواند برای گروه گسترده‌تری از مردم امکان‌پذیر باشد.از منظر اجتماعی، قیمت خودروهای برقی اهمیت ویژه‌ای دارد. اگر این خودروها تنها در دسترس خانوارهای پردرآمد باشند، گذار به حمل‌ونقل کم‌انتشار با محدودیت روبه‌رو خواهد شد. هزینه خرید، دسترسی به شارژ، عمر باتری، امکان تعمیر و هزینه نگهداری، همگی در تصمیم مصرف‌کنندگان نقش دارند.بنابراین، آینده خودروهای برقی فقط به قدرت موتور یا برد حرکتی وابسته نیست؛ مسئله اصلی این است که فناوری جدید تا چه اندازه می‌تواند با نیازها و توان اقتصادی مردم سازگار شود.
بازگشت نام‌های تاریخی با چهره‌ای تازه
خودروسازان برای جلب توجه مشتریان، تنها به فناوری و امکانات تازه تکیه نمی‌کنند. تاریخچه برندها، خاطرات جمعی و پیوند عاطفی مردم با مدل‌های قدیمی نیز بخشی از راهبرد بازاریابی آن‌هاست.در نمایشگاه امسال، توجه به نام‌های تاریخی و بازآفرینی برخی مدل‌های شناخته‌شده، از جمله سیتروئن ۲سی‌وی، نمونه‌ای از این رویکرد است. خودرویی که در گذشته نمادی از حمل‌ونقل ساده و مردمی بود، اکنون می‌تواند به الگویی برای تصور یک خودروی برقی کوچک و اقتصادی تبدیل شود.
این روند نشان می‌دهد که گذشته صنعت خودرو همچنان در شکل‌دادن به آینده آن نقش دارد. برندها می‌کوشند با حفظ هویت و خاطره تاریخی خود، محصولات تازه را برای نسلی معرفی کنند که ممکن است تجربه‌ای مستقیم از مدل‌های قدیمی نداشته باشد.از سوی دیگر، خودروهای کلاسیک و نمونه‌های تاریخی در نمایشگاه پاریس یادآور این واقعیت‌اند که صنعت خودرو فقط بر پایه اعداد فنی پیش نمی‌رود؛ طراحی، فرهنگ، احساس و داستان برند نیز در ارزش اقتصادی آن سهم دارند.
برنامه نمایشگاه پاریس تنها به قرار دادن خودروها در غرفه‌ها محدود نمی‌شود. معرفی محصولات تازه، نمایش نمونه‌های مفهومی، نشست‌های خبری، برنامه‌های تعاملی و تجربه‌های آزمایشی، بخش‌های مختلف این رویداد را تشکیل می‌دهند.بر اساس گزارش رویترز در ۱۲ اکتبر، انتظار می‌رفت حدود ۶۰ مدل تازه در جریان نمایشگاه معرفی شوند. این رقم یک برآورد خبری است و نباید بدون تأیید نهایی، معادل تعداد رونمایی‌های قطعی دانسته شود.یکی از بخش‌های نمایشگاه، مرکز آزمون خودرو است که امکان تجربه برخی مدل‌ها را برای بازدیدکنندگان فراهم می‌کند. در این بخش، علاقه‌مندان می‌توانند با هماهنگی و رزرو قبلی، برخی خودروها را از نزدیک‌تر بررسی کنند و با ویژگی‌های رانندگی آن‌ها آشنا شوند.
بخش کارخانه نوآوری نیز با تمرکز بر توان صنعتی، مهارت‌ها و فناوری‌های فرانسه طراحی شده است. هدف این بخش، برجسته کردن نقش نوآوری در آینده صنعت خودرو و پیوند میان تولید، پژوهش و توسعه فناوری است.از دیگر بخش‌های دوره جاری، فضای بازی و شبیه‌سازی رانندگی است که ارتباط میان خودرو، سرگرمی دیجیتال و فناوری‌های تعاملی را برجسته می‌کند. چنین برنامه‌هایی به‌ویژه برای مخاطبان جوان جذاب‌اند و نشان می‌دهند که تجربه نمایشگاه‌های خودرو به‌تدریج از مشاهده محصول فراتر می‌رود.نشست‌های خبری و گردهمایی‌های تخصصی نیز بخش مهمی از برنامه را تشکیل می‌دهند. در یکی از رویدادهای مرتبط با نمایشگاه در ۱۳ اکتبر، مدیران ارشد گروه‌هایی مانند فولکس‌واگن، استلانتیس و رنو در کنار نمایندگان صنعت قطعات و فناوری حضور داشتند. این نشست‌ها فرصتی برای بیان دیدگاه‌ها درباره رقابت جهانی، سیاست‌های صنعتی و آینده تولید خودرو فراهم می‌کنند.
نمایشگاه پاریس در مقایسه با دیگر رویدادهای بزرگ خودرو
نمایشگاه پاریس یکی از رویدادهای باسابقه و شناخته‌شده صنعت خودرو در جهان است؛ بااین‌حال، تعیین یک رتبه قطعی برای آن در میان همه نمایشگاه‌های خودرو، بدون مشخص کردن معیار سنجش، دقیق نیست.نمایشگاه‌های شانگهای و پکن به دلیل حضور در یکی از بزرگ‌ترین بازارهای خودرو جهان اهمیت دارند. نمایشگاه مونیخ نیز به تحولات صنعت خودرو اروپا و فناوری‌های نو توجه دارد. رویدادهای توکیو و دیترویت نیز با تاریخچه، بازار هدف و ترکیب شرکت‌کنندگان خاص خود شناخته می‌شوند.
در این میان، نمایشگاه پاریس از چند ویژگی برخوردار است: قدمت تاریخی، حضور گسترده مخاطبان عمومی، ارتباط نزدیک با بازار اروپا و امکان مشاهده رقابت برندهای اروپایی و آسیایی در یک فضای مشترک.آمار بیش از ۵۰۸ هزار بازدیدکننده در دوره ۲۰۲۴ نیز نشان می‌دهد که این نمایشگاه از نظر جذب مخاطب عمومی، رویدادی بزرگ به شمار می‌رود. بااین‌حال، تعداد بازدیدکنندگان به‌تنهایی برای تعیین جایگاه جهانی آن کافی نیست؛ میزان قراردادهای تجاری، تعداد رونمایی‌های مهم، اثر رسانه‌ای و نقش نمایشگاه در معرفی فناوری‌های تازه نیز باید در نظر گرفته شوند.
نمایشگاه‌هایی مانند پاریس معمولاً به‌تنهایی مسیر صنعت خودرو را تعیین نمی‌کنند، اما می‌توانند روندهای مهم را آشکار کنند و به رقبا، خریداران و رسانه‌ها نشان دهند که صنعت به کدام سمت حرکت می‌کند.نخستین اثر، معرفی محصولات و فناوری‌های تازه است. نمایش خودروهای جدید می‌تواند توجه بازار را جلب کند و سایر شرکت‌ها را به واکنش وادارد.دومین اثر، افزایش رقابت بر سر قیمت و کیفیت است. حضور برندهای بیشتر، به‌ویژه در بازار خودروهای برقی، فشار رقابتی را افزایش می‌دهد؛ هرچند این موضوع لزوماً به کاهش فوری قیمت‌ها منجر نمی‌شود، زیرا هزینه تولید، مقررات، تعرفه‌ها و شرایط عرضه نیز مؤثرند.سومین اثر به اشتغال و زنجیره تأمین مربوط می‌شود. رقابت بر سر باتری، قطعات، نرم‌افزار و محل تولید می‌تواند بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری، ساخت کارخانه‌ها و آینده برخی مشاغل صنعتی اثر بگذارد.چهارمین اثر، تغییر رابطه مصرف‌کننده با خودرو است. امکانات دیجیتال، سامانه‌های ایمنی، هزینه نگهداری و دسترسی به شارژ، به‌اندازه طراحی و قدرت موتور در تصمیم خریداران اهمیت پیدا کرده‌اند.
در نهایت، رقابت چین و اروپا نشان می‌دهد که صنعت خودرو در حال تبدیل شدن به عرصه‌ای برای رقابت چندجانبه بر سر فناوری، تولید، قیمت و بازارهای صادراتی است. آنچه در پاریس به نمایش درمی‌آید، بخشی از این رقابت بزرگ‌تر است؛ رقابتی که نتیجه آن می‌تواند بر انتخاب خریداران و ساختار صنعت در سال‌های آینده اثر بگذارد.
نودویکمین نمایشگاه خودرو پاریس در شرایطی برگزار می‌شود که صنعت خودرو با تغییراتی عمیق روبه‌رو است. گذار به خودروهای برقی، توسعه فناوری‌های دیجیتال، رقابت بر سر قیمت و تغییر زنجیره تأمین، قواعد این صنعت را دگرگون کرده‌اند.حضور ۲۰ برند چینی در دوره امسال، در مقایسه با دوره گذشته، نشانه‌ای روشن از افزایش رقابت در بازار اروپا است. در سوی دیگر، خودروسازان اروپایی با معرفی محصولات تازه و تأکید بر خودروهای برقی اقتصادی‌تر، در پی حفظ سهم بازار و تقویت توان رقابتی خود هستند.اهمیت نمایشگاه پاریس تنها در خودروهایی نیست که در سالن‌ها دیده می‌شوند؛ بلکه در پرسش‌هایی است که پیش روی صنعت قرار می‌دهد: کدام شرکت‌ها می‌توانند خودروهای برقی ارزان‌تر و رقابتی‌تر بسازند؟ چه کشورهایی در زنجیره تأمین و فناوری دست بالا را خواهند داشت؟ و این رقابت چه اثری بر قیمت، اشتغال و انتخاب مصرف‌کنندگان خواهد گذاشت؟
پاسخ نهایی به این پرسش‌ها در چند روز نمایشگاه مشخص نمی‌شود، اما پاریس فرصتی فراهم کرده است تا یکی از مهم‌ترین رقابت‌های صنعتی جهان را در مرحله‌ای حساس از نزدیک بررسی کنیم.
