دایره خبر؛ سرویس اجتماعی- رئیس مرکز آمار ایران با اعلام اینکه سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ با رویکرد ثبتی‌مبنا و استفاده از فناوری‌های جدید اجرا می‌شود، گفت: عملیات غیرحضوری این سرشماری از ۲۵ مهرماه آغاز و عملیات میدانی نیز از دوم آبان‌ماه در سراسر کشور در دستور کار قرار داده می‌شود. همچنین هزینه‌های اجرای سرشماری تاکنون بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است.
به گزارش دایره خبر، غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، با تشریح جزئیات اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ گفت: این سرشماری از نظر ما تحول بزرگی در نظام آماری کشور محسوب می‌شود چراکه توانسته‌ایم همکاری خوبی میان دستگاه‌های مختلف برای به‌اشتراک‌گذاری داده‌ها ایجاد کنیم. تقریباً عمده دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مرتبط با مرکز آمار ایران در این طرح همکاری کرده‌اند و داده‌های موردنیاز برای اجرای سرشماری را براساس دستورالعمل‌های مصوب در اختیار مرکز قرار داده‌اند. همچنین بخش خصوصی در زمینه تبلیغ و ترویج سرشماری و تأمین برخی نیازهای اجرایی به ما کمک کرده است.
رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه هدف از اجرای سرشماری ۱۴۰۵ صرفاً انجام یک عملیات آماری در این سال نیست، گفت: هدف اصلی، نهادینه‌سازی این روش برای سال‌های آینده است. از این پس، دیگر سرشماری‌های ۱۰ساله نخواهیم داشت و به سمت اجرای سرشماری در دوره‌های زمانی کوتاه‌تر حرکت می‌کنیم. اینکه سرشماری‌های آینده در دوره‌های یک‌ساله، دوساله یا بازه‌های زمانی دیگر انجام شوند، به مصوبات هیئت وزیران، شورای عالی آمار و سایر مراجع ذی‌صلاح بستگی دارد اما مرکز آمار در نظر دارد آمادگی لازم را برای اجرای سرشماری در دوره‌های کوتاه‌تر فراهم کند.
گودرزی با اشاره به تشکیل ستادهای سرشماری در استان‌ها گفت: با تشکیل این ستادها، امیدواریم تحول بزرگی در نظام آماری کشور ایجاد شود. پس از اجرای سرشماری سال ۱۴۰۵، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های مرکز آمار در سال ۱۴۰۶، استقرار و توسعه نظام آماری ثبتی‌مبنا خواهد بود که مقدمات آن فراهم شده است. این نظام آماری، ثبت‌پایه و هوشمند خواهد بود و در گستره کشور توسعه پیدا می‌کند. تولید آمارهای استانی و آمارهای جزئی‌تر براساس مشخصات و ویژگی‌های مناطق مختلف نیز از برنامه‌های آینده مرکز آمار ایران است که سرشماری ۱۴۰۵ نقطه آغاز آن خواهد بود.
گودرزی یکی دیگر از دستاوردهای سرشماری جدید را کاهش قابل‌توجه هزینه‌ها دانست و گفت: اگر قرار بود سرشماری با همان روش سال ۱۳۹۵ اجرا شود، صرف‌نظر از محدودیت‌های زیرساختی، فناوری اطلاعات و نیروی انسانی موردنیاز، هزینه بسیار زیادی به کشور تحمیل می‌شد. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و تلاش دولت برای کمک به معیشت مردم، تحمیل چنین هزینه‌ای می‌توانست فشار بیشتری ایجاد کند اما با همکاری دستگاه‌های مختلف، تاکنون بیش از ۹۰ درصد در هزینه‌های سرشماری صرفه‌جویی شده و هزینه اجرای این طرح از سطح بسیار بالا به سطح قابل‌قبولی رسیده است.
وی با تشریح نحوه اجرای سرشماری ۱۴۰۵ گفت: در سرشماری‌های گذشته، ابتدا به سراغ مردم می‌رفتیم و لازم بود درباره فرایند سرشماری اطلاع‌رسانی و توجیه لازم انجام شود اما در سرشماری جدید ابتدا اطلاعات دستگاه‌های مختلف جمع‌آوری و بررسی شده و آموزش‌ها و هماهنگی‌های لازم با دستگاه‌ها صورت گرفته است. اکنون به مرحله اطلاع‌رسانی عمومی و ارتباط با مردم رسیده‌ایم. داده‌های اداری از وزارتخانه‌ها و سامانه‌های مختلف دریافت شده و با رعایت محرمانگی و اصول تعیین‌شده از سوی مراجع مرتبط، در اختیار مرکز آمار ایران قرار گرفته است. اطلاعات سازمان ثبت احوال و سایر دستگاه‌ها از جمله داده‌های اصلی مورد استفاده در این سرشماری بوده‌اند.
گودرزی درباره زمان اعلام نتایج اولیه سرشماری نیز گفت: امیدواریم مرکز آمار ایران بتواند در اواخر اسفندماه و ترجیحاً در اوایل اسفند، نخستین نتایج سرشماری را اعلام کند. البته نتایج کامل‌تر در سال ۱۴۰۶ منتشر خواهد شد، اما تلاش می‌کنیم نتایج اولیه را در اسرع وقت در اختیار مردم، اصحاب رسانه، پژوهشگران و سیاست‌گذاران قرار دهیم.
رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به آغاز عملیات غیرحضوری سرشماری از ۲۵ مهرماه گفت: در این مرحله، برای بخشی از جامعه پیامک ارسال می‌شود. این پیامک‌ها از طرف مرکز آمار ایران ارسال خواهند شد و فاقد هرگونه لینک هستند، بنابراین مردم باید توجه داشته باشند که پیامک‌های ناشناس یا پیامک‌های حاوی لینک، مورد تأیید مرکز آمار ایران نیستند. پیامک‌های رسمی، مردم را به سامانه مشخص دولتی و پنجره واحد خدمات دولت هوشمند هدایت می‌کنند. جزئیات بیشتر نیز در زمان مناسب از طریق رسانه ملی، رسانه‌های مختلف، شبکه‌های استانی و فضای مجازی اطلاع‌رسانی خواهد شد.
گودرزی با بیان اینکه پیامک‌ها برای همه مردم ارسال نمی‌شود، گفت: جامعه هدف این مرحله شامل افرادی است که اطلاعات آن‌ها ناقص تشخیص داده شده، اطلاعاتشان در سامانه‌های موجود ثبت نشده یا برای راستی‌آزمایی داده‌ها به بررسی بیشتری نیاز دارند. این فرایند در آبان‌ماه نیز ادامه پیدا می‌کند و از طریق سامانه ارتباطی مشخص، با افرادی که پیامک دریافت کرده‌اند اما در زمان تعیین‌شده اقدام نکرده‌اند، تماس گرفته می‌شود تا برای تکمیل اطلاعات به آن‌ها کمک شود. زمانبندی این فرایند نیز براساس مصوبات ستاد سرشماری مشخص خواهد شد.
رئیس مرکز آمار ایران درباره مرحله میدانی سرشماری گفت: عملیات میدانی از دوم آبان‌ماه در سراسر کشور و همه استان‌ها آغاز می‌شود. در این مرحله، سرشماری به روش ترکیبی انجام خواهد شد، به این معنا که داده‌های ثبتی و اداری، مبنای اصلی کار هستند و برای تکمیل اطلاعات، پیمایش و مراجعه میدانی نیز صورت می‌گیرد. استفاده از این روش موجب کاهش سهم پیمایش در مقایسه با سرشماری‌های گذشته می‌شود. در این دوره، محدوده‌های موردنیاز برای پیمایش مشخص شده‌اند و بلوک‌های آماری و واحدهایی که باید به آن‌ها مراجعه شود، از قبل تعیین شده‌اند.
